Obrona prezesa spolki w sprawie o udaremnienie zaspokojenia wierzyciela zdjecie hero

Zespół: Kinga Krężel-Dzięcioł, Tomasz Ratajczak, Zuzanna Łuczak

Opublikowano:

5 MIN
Kategoria: PRZESTĘPCZOŚĆ GOSPODARCZA, SKARBOWA I ZORGANIZOWANA

Tag: obrona prezesa odpowiedzialność karna status świadka udaremnienie zaspokojenia wierzyciela umorzenie postępowania

Case Study

„Obrona” prezesa spółki w sprawie o udaremnienie zaspokojenia wierzyciela

Prezes spółki został wezwany do złożenia zeznań i przedstawienia dokumentacji księgowej w sprawie o udaremnienie zaspokojenia wierzyciela. Jako świadek nie miał prawa wglądu w akta ani możliwości formalnego podważenia twierdzeń kontrahenta. Zamiast biernie przekazać żądane dokumenty, przygotowaliśmy obszerne stanowisko obronne wykazujące brak znamion czynu zabronionego. Postępowanie zostało umorzone, a klient uniknął ryzyka postawienia zarzutów.

Wyzwanie

Prezes spółki uczestniczył w postępowaniu wyłącznie w charakterze świadka. Organy ścigania żądały od niego przedstawienia dokumentacji księgowej, która mogła zostać wykorzystana do budowania tezy o niekorzystnym rozporządzaniu majątkiem spółki. Status świadka wykluczał możliwość formalnego wglądu w akta i podważenia twierdzeń kontrahenta. Ryzykiem było przekształcenie statusu klienta w podejrzanego i postawienie zarzutów karnych, co wiązałoby się z odpowiedzialnością osobistą oraz poważnymi konsekwencjami reputacyjnymi i zawodowymi.

Na czym polegał główny problem?

Klient znajdował się w procesowo niekorzystnej sytuacji – istniało ryzyko, że w obliczu przedstawionych przez niego dowodów w sprawie, zacznie być budowana przeciwko niemu sprawa o niekorzystne wykorzystanie majątku spółki.

Najważniejsze ryzyka obejmowały:

  • przekształcenie statusu świadka w podejrzanego i postawienie zarzutów karnych
  • ryzyko odpowiedzialności osobistej prezesa za decyzje gospodarcze spółki
  • poważne konsekwencje reputacyjne i zawodowe w przypadku eskalacji postępowania

Strategia działania

Zamiast biernego przekazania żądanej dokumentacji, wykorzystaliśmy tę czynność do aktywnego kształtowania narracji procesowej na korzyść klienta.

Nasze działania koncentrowały się na dwóch obszarach:

  • Przygotowanie stanowiska obronnego – obok wymaganej dokumentacji przedstawiliśmy obszerne pismo wskazujące na brak znamion czynu zabronionego w działaniach klienta, podkreślając prawidłowość podejmowanych decyzji gospodarczych oraz brak zamiaru udaremnienia zaspokojenia wierzyciela.
  • Aktywne kształtowanie narracji procesowej – pismo pełniło równocześnie funkcję wykonania obowiązku wobec organu i aktywnej obrony przed potencjalnym przypisaniem winy, wpływając na ocenę sprawy przez organy ścigania na wczesnym etapie postępowania.

Co przesądziło o skuteczności obrony?

Kluczowe było działanie wyprzedzające – zamiast czekać na ewentualne postawienie zarzutów, przedstawiliśmy stanowisko obronne już na etapie wykonywania czynności świadka. Organy ścigania otrzymały nie tylko żądaną dokumentację, ale i gotową argumentację wykazującą brak podstaw do kontynuowania postępowania. Takie podejście pozwoliło ukształtować narrację procesową, zanim sprawa mogła eskalować, co okazało się skuteczniejsze niż typowa bierna odpowiedź na wezwanie organu.

Czym jest przestępstwo udaremnienia zaspokojenia wierzyciela?

Przestępstwo udaremnienia zaspokojenia wierzyciela, stypizowane w art. 300 k.k., polega na tym, że dłużnik w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez ukrywanie, niszczenie, uszkadzanie, zbywanie, darowanie lub obciążanie składników swojego majątku. Dla przypisania odpowiedzialności karnej konieczne jest wykazanie umyślnego działania sprawcy – samo pogorszenie się sytuacji finansowej spółki lub niekorzystna decyzja gospodarcza nie stanowią przestępstwa, jeśli nie towarzyszył im zamiar pokrzywdzenia wierzyciela.

Zakres naszych działań

  • Analiza sytuacji procesowej klienta i ocena ryzyk związanych ze statusem świadka
  • Przygotowanie pisma zawierającego żądaną dokumentację oraz obszerne stanowisko wyjaśniające w sprawie
  • Wykazanie prawidłowości decyzji gospodarczych klienta i braku znamion czynu zabronionego
  • Aktywne kształtowanie narracji procesowej na etapie poprzedzającym ewentualne postawienie zarzutów

Kluczowe przeszkody – jak je pokonano?

  • Ograniczone możliwości procesowe świadka – status świadka wykluczał formalny wgląd w akta i podważenie twierdzeń kontrahenta. Przygotowaliśmy stanowisko obronne w ramach odpowiedzi na wezwanie organu, wykorzystując jedyną dostępną możliwość procesową.
  • Ryzyko wykorzystania dokumentacji przeciwko klientowi – żądana dokumentacja mogła posłużyć do budowania tezy o niekorzystnym rozporządzaniu majątkiem. Opatrzyliśmy ją stanowiskiem wykazującym prawidłowość decyzji gospodarczych i brak zamiaru pokrzywdzenia wierzyciela.

Jaki był efekt biznesowy i prawny?

Organy ścigania umorzyły postępowanie. Klient uniknął ryzyka postawienia zarzutów i zachował pełną zdolność do dalszego kierowania spółką.

Klient uzyskał:

  • umorzenie postępowania bez postawienia zarzutów
  • ochronę przed odpowiedzialnością karną i osobistą
  • zachowanie zdolności do pełnienia funkcji prezesa zarządu
  • zabezpieczenie reputacji spółki wobec kontrahentów

Jakie wnioski możesz wyciągnąć z tej sprawy?

  • Nawet w ograniczonym procesowo statusie świadka możliwe jest skuteczne kształtowanie stanowiska obronnego
  • Aktywna reakcja na wezwanie organu – zamiast biernego przekazania dokumentów – może przesądzić o wyniku postępowania
  • Wczesne zaangażowanie obrońcy zwiększa możliwość wpływu na przebieg sprawy, zanim dojdzie do eskalacji
  • Konsekwencje zarzutów karnych dla prezesa zarządu wykraczają daleko poza sferę karną – dotykają również możliwości kierowania spółką i jej reputacji

Zostałeś wezwany jako świadek w sprawie dotyczącej działalności spółki?

Przeanalizujemy Twoją sytuację procesową i przygotujemy stanowisko chroniące Twoje interesy – zanim sprawa przerodzi się w zarzuty.