Urząd Celno-Skarbowy nie może w sposób dowolny stosować zastępczych metod określenia wartości celnej

Wyzwanie

Prezes jednej z największych agencji celnych stanął wobec masowego kwestionowania zgłoszeń celnych przez urząd celno-skarbowy. Każda decyzja korygująca zgłoszenie domierzała dodatkowe cło oraz VAT wraz z odsetkami liczonymi od dnia wysyłki pierwotnego zgłoszenia. Eskalacja postępowań groziła utratą zaufania klientów, zaburzeniem płynności finansowej agencji i narosłymi zobowiązaniami o ogromnej skali.

Na czym polegał główny problem?

Urząd celno-skarbowy zakwestionował zgłoszenia celne, powołując się na metodę porównawczą z art. 74 Unijnego Kodeksu Celnego, zamiast oprzeć się na dokumentach potwierdzających rzeczywistą wartość transakcyjną.

Najważniejsze ryzyka obejmowały:

• zobowiązania z tytułu dodatkowego cła i VAT od towarów o łącznej wartości przekraczającej 300 milionów złotych,
• utratę zaufania aktualnych klientów agencji i trudności w pozyskiwaniu nowych zleceń,
• poważne zaburzenie płynności finansowej agencji w wyniku narastających odsetek liczonych od dnia wysyłki pierwotnych zgłoszeń.

Strategia działania

Po analizie decyzji urzędu przystąpiliśmy do sporządzenia ponad 150 odwołań, których argumentacja opierała się na dwóch filarach.

Nasze działania koncentrowały się na dwóch obszarach:

• Zakaz stosowania metody porównawczej – wykazaliśmy, że organ dysponował dokumentami pozwalającymi wyliczyć rzeczywistą wartość transakcyjną zgodnie z art. 70 Unijnego Kodeksu Celnego, co wyklucza sięganie po metodę porównawczą z art. 74 UKC.
• Obalenie podobieństwa między towarami – wykazaliśmy, że towary, do których urząd porównywał przedmiot zgłoszeń, nie były porównywalne. W jednym z przypadków organ zestawiał towary o diametralnie różnych cenach rynkowych.

Co przesądziło o skuteczności odwołań?

Najważniejsze z punktu widzenia sprawy było wykazanie, że urząd celno-skarbowy naruszył hierarchię metod określania wartości celnej przewidzianą w Unijnym Kodeksie Celnym. Metoda porównawcza z art. 74 UKC ma charakter subsydiarny – organ może po nią sięgnąć wyłącznie wtedy, gdy nie jest możliwe ustalenie wartości transakcyjnej na podstawie dokumentów importera. W tej sprawie dokumentacja była dostępna i kompletna, a mimo to organ pominął ją bez uzasadnienia. Połączenie tego zarzutu z obaleniem porównywalności towarów stworzyło argumentację, której organ odwoławczy nie mógł zignorować.

Czym jest wartość celna i jak się ją ustala?

Wartość celna towaru stanowi podstawę wymiaru cła i w konsekwencji VAT przy imporcie. Zgodnie z art. 70 Unijnego Kodeksu Celnego podstawową metodą jej ustalenia jest wartość transakcyjna – cena faktycznie zapłacona lub należna za towar. Dopiero gdy jej zastosowanie jest niemożliwe, organ może sięgnąć po metody zastępcze, w tym metodę porównawczą z art. 74 UKC, polegającą na odniesieniu do cen podobnych towarów w obrocie. Metody te mają charakter subsydiarny i mogą być stosowane wyłącznie w ściśle określonej kolejności – organ nie może ich stosować dowolnie, jeśli dysponuje dokumentami pozwalającymi ustalić wartość transakcyjną.

Zakres naszych działań

• Analiza decyzji urzędu celno-skarbowego kwestionujących zgłoszenia celne.
• Sporządzenie ponad 150 odwołań do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
• Wykazanie naruszenia hierarchii metod określania wartości celnej z Unijnego Kodeksu Celnego.
• Obalenie tezy o porównywalności towarów przyjętych przez urząd jako podstawa wyceny.
• Reprezentacja klienta w postępowaniach odwoławczych.

Kluczowe przeszkody – jak je pokonano?

• Masowa skala postępowań – urząd wszczął postępowania dotyczące ponad 150 zgłoszeń celnych jednocześnie. Przygotowaliśmy odwołania dla każdej sprawy, opierając je na spójnej argumentacji prawnej dostosowanej do okoliczności poszczególnych zgłoszeń.
• Błędne zastosowanie metody porównawczej – organ pominął dokumentację potwierdzającą wartość transakcyjną i sięgnął po metodę zastępczą. Wykazaliśmy, że takie działanie narusza art. 70 UKC i jest niedopuszczalne, gdy wartość transakcyjna może być ustalona na podstawie dostępnych dokumentów.
• Nieuzasadnione porównanie towarów – urząd zestawiał ze sobą towary, które nie były porównywalne. Obaliliśmy tezę o podobieństwie, wskazując na fundamentalne różnice w charakterze i wartości rynkowej porównywanych produktów.

Jaki był efekt biznesowy i prawny?

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uwzględnił argumentację kancelarii i uchylił wszystkie decyzje korygujące zgłoszenia celne oraz wymierzające dodatkowe cło i VAT.

Klient uzyskał:

• uchylenie wszystkich kwestionowanych decyzji celnych,
• ochronę przed zobowiązaniami z tytułu dodatkowego cła i VAT od towarów o wartości przekraczającej 300 milionów złotych,
• zachowanie płynności finansowej i stabilności operacyjnej agencji,
• ochronę reputacji agencji wobec jej klientów.

Jakie wnioski możesz wyciągnąć z tej sprawy?

• Urząd celno-skarbowy jest związany hierarchią metod określania wartości celnej – nie może sięgać po metody zastępcze, gdy dysponuje dokumentami pozwalającymi ustalić wartość transakcyjną.
• Decyzje celne można i warto kwestionować – skuteczne odwołanie wymaga precyzyjnej analizy podstawy prawnej zastosowanej przez organ.
• Masowa skala postępowań nie oznacza ich zasadności – spójna argumentacja prawna zastosowana do serii spraw może doprowadzić do uchylenia wszystkich kwestionowanych decyzji.
• Wczesne zaangażowanie pełnomocnika w postępowanie celne zwiększa szanse na korzystne rozstrzygnięcie już na etapie administracyjnym.

Urząd celno-skarbowy zakwestionował Twoje zgłoszenia celne?

Przeanalizujemy decyzje organu i przygotujemy odwołanie oparte na precyzyjnej argumentacji prawnej – zanim zobowiązania staną się prawomocne.