17 MIN Tag: SPÓŁKI, PRZEKSZTAŁCENIA, TRANSAKCJE I SUKCESJA
Blog

Prosta spółka akcyjna – jakie ma wady i zalety?

Prosta spółka akcyjna łączy zalety spółki z o.o. i klasycznej spółki akcyjnej. Skierowana jest głównie do startupów, innowacyjnych firm technologicznych i projektów, które wymagają elastycznego pozyskiwania kapitału. Z artykułu dowiesz się, jakie daje możliwości i z jakimi ograniczeniami musisz się liczyć, zanim zdecydujesz o jej wyborze.

Prosta spółka akcyjna – co warto wiedzieć?

  • Podstawą prawną jest art. 300¹–300¹³⁴ ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.).
  • Przepisy o PSA obowiązują od 1 lipca 2021 roku.
  • Minimalny kapitał akcyjny wynosi zaledwie 1 zł, co sprawia, że jest to najniższy próg kapitałowy wśród polskich spółek kapitałowych.
  • Udział za pracę lub usługi to jedyny w polskim prawie przypadek, gdy świadczenie pracy lub usług stanowi bezpośredni wkład na akcje. W sp. z o.o. i klasycznej SA możliwe są instrumenty opcyjne (np. ESOP), lecz nie pozwalają na objęcie udziałów za pracę w charakterze wkładu.
  • Obowiązek zgłoszenia do KRS podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy został wprowadzony ustawą z dnia 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 176). Ustawa wchodzi w życie po 12 miesiącach od ogłoszenia (18 lutego 2027 r.), a spółki istniejące w tym dniu mają 3 miesiące na złożenie wniosku o wpis nowych danych do KRS (do 18 maja 2027 r.).

Prosta spółka akcyjna – co to jest i po co ją wprowadzono?

Prosta spółka akcyjna (PSA) to nowoczesny typ spółki kapitałowej, który wprowadzono do polskiego porządku prawnego 1 lipca 2021 roku. Zasady jej tworzenia i funkcjonowania regulują art. 300¹–300¹³⁴ Kodeksu spółek handlowych (KSH).

Ustawodawca stworzył PSA z myślą o dynamicznych projektach, start-upach i firmach technologicznych. Dotychczasowe formy – spółka z o.o. i klasyczna spółka akcyjna – nie odpowiadały potrzebom innowacyjnych przedsiębiorców. Spółka z o.o. utrudniała wejście inwestora i obrót udziałami, a spółka akcyjna wymagała kapitału zakładowego na poziomie 100 000 zł i rozbudowanej struktury organów.

Prosta spółka akcyjna może ograniczyć część tych problemów. Kapitał akcyjny może wynosić symboliczny 1 zł. Akcjonariusz wchodzi do spółki nie tylko za gotówkę, ale też za pracę lub know-how. Zbycie akcji wymaga formy dokumentowej, nie wymaga jednak aktu notarialnego. Spółkę rejestrujesz przez internet w ciągu kilku dni.

Prosta spółka akcyjna a klasyczna spółka akcyjna i sp. z o.o. – jakie są różnice?

Prosta spółka akcyjna zajmuje miejsce pomiędzy sp. z o.o. a klasyczną spółka akcyjną. Poniższa tabela przedstawia kluczowe różnice, które pomogą Ci wybrać odpowiednią formę prowadzenia działalności.

Prosta spółka akcyjnaSp. z o.o.Klasyczna spółka akcyjna
Minimalny kapitał1 zł5 000 zł100 000 zł
Osobowość prawnaTakTakTak
Odpowiedzialność wspólnikówBrakBrakBrak
Wkład za pracę/usługiTakNieNie
Minimalna wartość nominalna akcji/udziałówBrak50 zł1 gr
Rejestracja online (S24)TakTakNie
Obowiązek audytu sprawozdaniaTylko po spełnieniu warunkówTylko po spełnieniu warunkówCo roku
Obrót akcjami/udziałamiElektroniczny rejestrAkt notarialnyGiełda/rejestr akcjonariuszy
Typowy adresatStartupy, innowacjeMŚPDuże firmy, giełda

Prosta spółka akcyjna jest bardziej elastyczna niż sp. z o.o. w zakresie struktury kapitałowej i pozyskiwania inwestorów. W wielu przypadkach bywa też tańsza i prostsza w obsłudze niż klasyczna spółka akcyjna.

Prosta spółka akcyjna – wady i zalety

Wybór prostej spółki akcyjnej (PSA) warto dobrze przemyśleć, bo choć daje wiele korzyści, nie w każdym biznesie będzie najlepszym rozwiązaniem. Do jej największych atutów należą symboliczny kapitał akcyjny na poziomie 1 zł oraz możliwość obejmowania akcji w zamian za pracę lub usługi. Takie rozwiązanie nie jest dopuszczalne jako bezpośredni wkład w sp. z o.o. ani w klasycznej spółce akcyjnej. Z drugiej strony musisz liczyć się z wyższymi kosztami operacyjnymi, które wynikają z obowiązku prowadzenia pełnej księgowości (wspólnego dla wszystkich spółek kapitałowych), a także konieczności opłacania instytucji prowadzącej elektroniczny rejestr akcjonariuszy.

Zalety prostej spółki akcyjnej – co przemawia za PSA?

Zalety prostej spółki akcyjnej wynikają przede wszystkim z elastyczności kapitałowej i uproszczonej struktury zarządzania. To cechy kluczowe dla projektów we wczesnej fazie, gdzie liczy się tempo oraz możliwość pozyskania finansowania na przyjaznych warunkach.

Najważniejsze korzyści PSA:

  • Akcje za pracę i usługi – art. 300² § 2 KSH pozwala objąć akcje w zamian za świadczenie pracy lub usług. Deweloper, projektant graficzny lub ekspert prawny staje się akcjonariuszem bez wkładu pieniężnego. Termin wniesienia wkładu wynosi maksymalnie 3 lata od wpisu do KRS.
  • Łatwe pozyskiwanie inwestorów – akcje PSA są zdematerializowane. Zbycie lub obciążenie akcji wymaga zachowania formy dokumentowej pod rygorem nieważności; nie jest natomiast wymagana forma notarialna. W zależności od okoliczności formę tę można zachować przez podpisanie dokumentu z notarialnie poświadczonym podpisem własnoręcznym lub za pośrednictwem systemu elektronicznego podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy. Inwestor wchodzi szybko, co jest szczególnie ważne przy kolejnych rundach finansowania.
  • Uprzywilejowanie akcji – umowa spółki przyznaje określonym akcjom prawo do wyższej dywidendy, priorytetowej wypłaty przy likwidacji lub dodatkowe prawa głosu (art. 300²⁵ KSH). Tak konstruujesz warunki inwestora bez oddawania kontroli nad spółką.
  • Elastyczna struktura organów – rada dyrektorów może łączyć funkcje zarządzania i nadzoru. Zmniejszasz liczbę organów i koszty ich funkcjonowania.
  • Szybka i tania rejestracja – przez system S24 płacisz 250 zł opłaty sądowej. Wniosek składasz w ciągu 7 dni od zawarcia umowy.
  • Elastyczny kapitał akcyjny – kapitał akcyjny prostej spółki akcyjnej nie jest trwale zamrożony jak kapitał zakładowy w sp. z o.o. Wypłata z kapitału akcyjnego jest możliwa po spełnieniu warunków z art. 300¹⁵ KSH – spółka nie traci wypłacalności.
  • Uproszczona likwidacja – akcjonariusz lub osoba trzecia – za zgodą sądu – przejmuje cały majątek spółki, bez pełnej procedury likwidacyjnej. To oszczędność czasu i pieniędzy.

Wady prostej spółki akcyjnej – na co uważać?

Wady prostej spółki akcyjnej dotyczą głównie kosztów bieżącej obsługi i ograniczonej pozycji na rynku finansowym. Przed wyborem prostej spółki akcyjnej sprawdź, czy te ograniczenia nie przeważają korzyści w Twoim przypadku.

Główne ograniczenia prostej spółki akcyjnej:

  • Obowiązkowy rejestr akcjonariuszy – akcje PSA podlegają zarejestrowaniu w rejestrze akcjonariuszy (art. 300³⁰–300³² KSH). Rejestr prowadzi podmiot uprawniony do prowadzenia rachunków papierów wartościowych albo notariusz; spółka ma obowiązek niezwłocznie zawrzeć umowę o prowadzenie rejestru. Koszty wahają się od kilkuset do kilku tysięcy złotych rocznie, zależnie od podmiotu i liczby akcjonariuszy.
  • Obowiązki wobec KRS – musisz zgłaszać do rejestru sądowego podmiot prowadzący rejestr Twoich akcjonariuszy. Każda zmiana tego podmiotu wymaga zgłoszenia w ciągu 7 dni. Za niedopełnienie tego obowiązku sąd może nałożyć na Ciebie grzywnę do 15 000 zł.
  • PSA prowadzi pełne księgi rachunkowe – wymóg taki sam jak w sp. z o.o. i klasycznej SA. Istotna różnica pojawia się w porównaniu z jednoosobową działalnością gospodarczą czy spółką cywilną, które mogą korzystać z uproszczonej ewidencji. Roczna obsługa przez biuro rachunkowe to stały wydatek.
  • Podwójne opodatkowanie – spółka płaci CIT (19% lub 9% – mali podatnicy), a akcjonariusz dopłaca 19% PIT od dywidend. W pewnych konfiguracjach – na przykład przy podwyższeniu kapitału akcyjnego ze środków własnych spółki – przepisy podatkowe nie odpowiadają w pełni konstrukcji PSA, co generuje nieoczekiwane skutki podatkowe.
  • Mniejsza rozpoznawalność – PSA istnieje od 2021 r. Banki i instytucje finansowe niekiedy wymagają dodatkowych dokumentów lub oceniają ją ostrożniej niż sp. z o.o. lub spółkę akcyjną.
  • Ograniczenia S24 przy zmianach – założenie spółki przez S24 jest proste, a bieżące zgłoszenia (np. zmiana zarządu, adresu, wpis podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy) można składać elektronicznie przez portal S24 lub PRS. Natomiast zmiany treści samej umowy spółki wymagają formy notarialnej i złożenia wniosku przez PRS.
  • Brak rozbudowanej praktyki sądowej – PSA doczekała się dotąd mniejszej liczby orzeczeń sądowych. W spornych sytuacjach trudniej przewidzieć kierunek rozstrzygnięcia.

Prosta spółka akcyjna – kapitał zakładowy i akcje

Prosta spółka akcyjna nie ma tradycyjnego kapitału zakładowego. Przepisy KSH wprowadzają zamiast niego kapitał akcyjny – elastyczną formę finansowania, która działa inaczej niż w sp. z o.o. czy klasycznej spółce akcyjnej. Zrozumienie tej różnicy jest kluczowe przy planowaniu struktury finansowej Twojej spółki.

Jak działa kapitał akcyjny w PSA:

  • Minimum 1 zł – zgodnie z art. 300³ § 1 KSH, dolna granica kapitału akcyjnego wynosi zaledwie 1 zł. To najniższy wymóg kapitałowy w polskim prawie spółek.
  • Akcje bez wartości nominalnej – akcje PSA nie mają wartości nominalnej i nie stanowią części kapitału akcyjnego (art. 300² § 3 KSH). To zasadnicza różnica wobec sp. z o.o., gdzie udziały mają wartość nominalną co najmniej 50 zł.
  • Wkłady na akcje:
  • Pieniądze – poprzez przelew na rachunek bankowy.
  • Prawa majątkowe – takie jak nieruchomości, patenty, licencje czy know-how.
  • Pracę lub usługi – na podstawie art. 300² § 2 KSH PSA jest jedyną polską spółką kapitałową, w której świadczenie pracy lub usług stanowi wprost przewidziany przez KSH rodzaj wkładu na akcje. W sp. z o.o. i klasycznej SA możliwe są instrumenty opcyjne (np. programy ESOP), jednak nie pozwalają one na objęcie udziałów bezpośrednio za pracę w charakterze wkładu.
  • Termin wniesienia wkładów – akcjonariusze mają maksymalnie 3 lata od wpisu spółki do KRS na wniesienie wkładów w całości.
  • Wypłata z kapitału akcyjnego – akcjonariusze decydują o wypłacie uchwałą, ale wypłata nie może obniżyć kapitału poniżej 1 zł ani spowodować, że spółka utraci wypłacalność w ciągu 6 miesięcy od wypłaty (art. 300¹⁵ KSH).

Rejestr akcjonariuszy:

Akcje prostej spółki akcyjnej nie mają formy papierowego dokumentu i istnieją wyłącznie jako zapis w rejestrze akcjonariuszy. Masz obowiązek zawarcia umowy na prowadzenie rejestru akcjonariuszy z podmiotem uprawnionym do prowadzenia rachunków papierów wartościowych albo notariuszem (art. 300³¹ KSH). Dane tego podmiotu musisz zgłosić do KRS. Rejestr jest jawny dla Ciebie oraz dla pozostałych akcjonariuszy, przy czym po nowelizacji z 2026 r. określone dane wrażliwe akcjonariuszy (m.in. PESEL, data urodzenia, adres zamieszkania) nie są udostępniane pozostałym akcjonariuszom.

Prosta spółka akcyjna – rejestracja krok po kroku

Rejestracja prostej spółki akcyjnej przebiega szybko i może odbyć się całkowicie online. Poniżej znajdziesz kolejne etapy oraz koszty procesu.

Etapy rejestracji PSA:

  1. Zawarcie umowy spółki – umowę PSA zawierasz w formie aktu notarialnego lub elektronicznie przez system S24. Droga przez S24 jest szybsza i tańsza.
  2. Wyznaczenie organów – już w umowie wskazujesz członków zarządu lub rady dyrektorów. Powołujesz ich uchwałą akcjonariuszy.
  3. Wniesienie wkładów – akcjonariusze muszą wnieść wkłady w wysokości zapewniającej co najmniej 1 zł kapitału akcyjnego spółki. Wkład w postaci pracy lub usług nie zasila kapitału akcyjnego. Pełne wkłady wnosisz w ciągu 3 lat od wpisu.
  4. Zawarcie umowy o prowadzenie rejestru akcjonariuszy – to warunek konieczny wpisu do KRS. Rejestratorem jest podmiot uprawniony do prowadzenia rachunków papierów wartościowych albo notariusz (art. 300³¹ KSH).
  5. Złożenie wniosku do KRS – wyłącznie elektronicznie – przez system S24 (dla umów z S24) lub przez Portal Rejestrów Sądowych (dla umów notarialnych). Zarząd składa wniosek w ciągu 7 dni (S24) lub 6 miesięcy (akt notarialny) od zawarcia umowy spółki.
  6. Wpis do KRS i nadanie NIP/REGON – sąd rejestrowy wpisuje spółkę. NIP i REGON nadawane są automatycznie.

Koszty rejestracji:

TrybOpłata sądowa (KRS)Notariusz
S24250 złNie dotyczy
Akt notarialny500 złTaksa notarialna

Po rejestracji spółka uzyskuje NIP i REGON automatycznie. Zarząd składa formularz NIP-8 z danymi uzupełniającymi. Jeśli spółka będzie podatnikiem VAT, zgłoszenie VAT-R składasz odrębnie. Jeżeli planujesz zatrudniać pracowników lub akcjonariusze wnoszą wkład w postaci pracy, zgłaszasz spółkę do ZUS jako płatnika.

Prosta spółka akcyjna – podatki i opodatkowanie

Prosta spółka akcyjna płaci podatek dochodowy od osób prawnych (CIT). Zasady rozliczeń są zbliżone do spółki z o.o., jednak musisz zwrócić uwagę na kilka istotnych różnic przed wyborem tej formy działalności.

CIT w prostej spółce akcyjnej:

  • Stawka standardowa wynosi 19% od dochodu spółki.
  • Stawka preferencyjna 9% przysługuje małym podatnikom. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. możesz z niej skorzystać, jeśli Twoje przychody w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły 2 000 000 euro.
  • Estoński CIT pozwala odroczyć płatność podatku do momentu wypłaty zysku. W tym modelu nie płacisz podatku przy generowaniu dochodu, lecz dopiero przy jego dystrybucji do akcjonariuszy.
  • PSA jako podatnik CIT może korzystać z licznych ulg podatkowych, takich jak ulga B+R, IP Box czy ulga na robotyzację, o ile spełni ustawowe warunki ich zastosowania.

PIT akcjonariuszy:

Dywidenda wypłacona akcjonariuszowi podlega opodatkowaniu 19% PIT (art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.). Spółka pobiera podatek u źródła i przekazuje go do urzędu skarbowego.

PCC:

Założenie PSA i objęcie akcji – w tym za wkłady niepieniężne – nie podlega PCC – PSA nie podlega PCC; nie figuruje w ustawowym katalogu spółek kapitałowych z art. 1a ustawy o PCC, co potwierdzają interpretacje organów podatkowych.

Prosta spółka akcyjna płaci VAT na zasadach ogólnych. Rejestrację jako podatnik VAT przeprowadzasz w urzędzie skarbowym – osobiście, pocztą lub przez Internet.

Prosta spółka akcyjna a ZUS – kto i ile płaci?

Prosta spółka akcyjna to jedna z niewielu form prowadzenia działalności, w której wiele osób powiązanych ze spółką nie odprowadza składek ZUS. Zasady są jednak złożone i zależą od roli każdej osoby. To zagadnienie wymaga dokładnej analizy przed strukturyzacją spółki.

Akcjonariusze pasywni:

Akcjonariusz, który posiada akcje i pobiera dywidendę, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu. Samo posiadanie akcji PSA nie stanowi tytułu ubezpieczenia w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 497 ze zm.).

Akcjonariusze, których wkładem jest praca lub usługi:

Jeżeli wkład akcjonariusza do prostej spółki akcyjnej stanowi świadczenie pracy lub usług, taka osoba podlega ubezpieczeniom:

  • Obowiązkowym: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu, zdrowotnemu (kod tytułu ubezpieczenia 05 43).
  • Dobrowolnemu: chorobowemu.

Członkowie zarządu lub rady dyrektorów:

Wynagrodzenie za pełnienie funkcji w organie prostej spółki akcyjnej na podstawie uchwały akcjonariuszy podlega obowiązkowej składce zdrowotnej (9% kwoty wynagrodzenia brutto). W większości przypadków nie podlega składkom na ubezpieczenia społeczne.

Pracownicy zatrudnieni przez PSA:

W przypadku pracowników zatrudnionych na umowę o pracę obowiązują standardowe zasady – to spółka jako pracodawca odprowadza za nich wszystkie składki.

To ważna zaleta PSA wobec jednoosobowej działalności gospodarczej czy jednoosobowej sp. z o.o. – jedyny wspólnik jednoosobowej sp. z o.o. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu samego statusu wspólnika.

Prosta spółka akcyjna – księgowość i obowiązki formalne

Prowadzenie prostej spółki akcyjnej wiąże się z koniecznością prowadzenia pełnej księgowości zgodnie z ustawą o rachunkowości. Jest to jeden z istotnych kosztów operacyjnych firmy, dlatego warto zaplanować budżet na obsługę księgową już na starcie. Pod względem wymogów formalnych prosta spółka akcyjna przypomina spółkę z o.o. lub klasyczną spółkę akcyjną.

Główne obowiązki rachunkowe i formalne:

  • Pełna księgowość – prosta spółka akcyjna prowadzi pełne księgi rachunkowe od pierwszego dnia działalności. Przejście na podatkową księgę przychodów i rozchodów (KPiR) lub na ryczałt ewidencjonowany jest niedopuszczalne.
  • Sprawozdanie finansowe – każdego roku prosta spółka akcyjna sporządza roczne sprawozdanie finansowe: bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową, które zatwierdza walne zgromadzenie akcjonariuszy.
  • Badanie sprawozdania przez biegłego rewidenta – obowiązkowe tylko po spełnieniu dwóch z trzech warunków z art. 64 ustawy o rachunkowości (suma aktywów, przychody netto, liczba pracowników). Mała spółka unika obowiązkowego audytu.
  • Rejestr akcjonariuszy – uprawniony podmiot zewnętrzny prowadzi rejestr. Spółka zgłasza go do KRS.
  • Złożenie sprawozdania do KRS – zarząd składa sprawozdanie finansowe do KRS w terminie 15 dni od zatwierdzenia przez walne zgromadzenie.

Do czego wykorzystać prostą spółkę akcyjną w praktyce?

Poniższy scenariusz pokazuje, jak PSA sprawdza się w sytuacji, gdy inne formy prowadzenia działalności zawodzą.

O czym trzeba pamiętać?

  • Wniesienie wkładów – programista rejestruje się jako osoba z wkładem w postaci pracy – podlega ZUS z kodem 05 43.
  • Rejestr akcjonariuszy – spółka zawiera umowę z podmiotem prowadzącym rejestr.
  • Zgłoszenie do KRS – zarząd rejestruje spółkę przez S24 w ciągu kilku dni.
  • Pełna księgowość – biuro rachunkowe prowadzi pełne księgi od pierwszego dnia.
  • Podatek – spółka wybiera estoński CIT – podatek płaci tylko przy wypłacie zysku.

W tym scenariuszu PSA może stanowić przewagę nad sp. z o.o. i klasyczną SA w kluczowych obszarach: strukturze kapitału, łatwości wejścia inwestora i efektywności podatkowej.

Już wiesz, czy prosta spółka akcyjna to dobre rozwiązanie dla Twojego biznesu

Prosta spółka akcyjna to nowoczesna forma prawna dla innowacyjnych projektów, startupów i spółek technologicznych. To narzędzie, które łączy niski próg wejścia (1 zł kapitału), innowacyjne opcje wkładu (praca, know-how), obrót akcjami bez konieczności formy notarialnej i elastyczną strukturę organów.

Prosta spółka akcyjna opłaca się, gdy:

  • Startup potrzebuje elastycznego pozyskiwania kapitału bez wysokich wymagań startowych.
  • Inwestorzy chcą szybkiego wejścia i wyjścia bez udziału notariusza.
  • Eksperci lub programiści obejmują akcje za pracę lub know-how zamiast gotówki.
  • Projekt planuje kilka rund finansowania i wymaga uprzywilejowania akcji.

PSA prawdopodobnie nie jest właściwym wyborem, gdy:

  • Firma potrzebuje linii kredytowej i dobrego wizerunku w banku – sp. z o.o. jest tu lepiej znana.
  • Działalność jest prosta i jednorodna – sp. z o.o. kosztuje mniej w obsłudze.
  • Wspólnicy nie planują pozyskiwać inwestorów zewnętrznych.

Jeśli rozważasz założenie spółki, warto przeanalizować model biznesowy, sposób finansowania i relacje między wspólnikami jeszcze przed rejestracją. Skontaktuj się z nami – ocenimy, czy PSA będzie dobrym wyborem, przygotujemy dokumenty i pomożemy bezpiecznie rozpocząć działalność.

Źródła:

  1. Ustawa z dnia 9 maja 2024 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 863).
  2. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity).
  3. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
  4. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
  5. Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
  6. Ministerstwo Rozwoju i Technologii – informacje dla przedsiębiorców.

Często zadawane pytania (FAQ)

Rejestracja przez system S24 kosztuje 250 zł opłaty sądowej. Przy zawieraniu umowy spółki u notariusza płacisz taksę notarialną i opłatę sądową 500 zł. Do tych kosztów dodaj jednorazową opłatę za zawarcie umowy z podmiotem, który prowadzi rejestr akcjonariuszy.

Tak, PSA płaci CIT. Standardowa stawka wynosi 19%, a dla małych podatników – 9%. PSA daje również możliwość wyboru estońskiego CIT (ryczałtu od dochodów spółek). W tym modelu podatek płacisz dopiero w momencie wypłaty zysku.

Nie zawsze. Akcjonariusz, który posiada akcje i pobiera dywidendę, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Wyjątek stanowi akcjonariusz, którego wkładem do spółki jest praca lub usługi – ten podlega ZUS jak osoba prowadząca działalność gospodarczą.

PSA ma niższy minimalny kapitał (1 zł wobec 5 000 zł), pozwala na objęcie akcji bezpośrednio za pracę lub usługi jako wkład (czego sp. z o.o. nie przewiduje w KSH, choć dopuszcza instrumenty opcyjne jak ESOP), umożliwia zbycie akcji w formie dokumentowej bez udziału notariusza oraz wybór struktury monistycznej (rada dyrektorów).

Rejestr akcjonariuszy to elektroniczny wykaz wszystkich akcjonariuszy PSA wraz z danymi o posiadanych akcjach. Prowadzi go podmiot uprawniony do prowadzenia rachunków papierów wartościowych albo notariusz (art. 300³¹ KSH). Obowiązek zgłoszenia podmiotu prowadzącego rejestr do KRS wejdzie w życie 18 lutego 2027 r. (ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 176); spółki istniejące w tym dniu mają czas na dostosowanie do 18 maja 2027 r.

Tak, bez wyjątku. PSA prowadzi pełne księgi rachunkowe od pierwszego dnia działalności. Podatkowa książka przychodów i rozchodów ani ryczałt ewidencjonowany są niedostępne.

PSA sprawdza się lepiej, gdy planujesz pozyskiwanie inwestorów przez kilka rund finansowania, gdy założyciele obejmują akcje za pracę lub know-how, albo gdy potrzebujesz elastycznej struktury zarządzania i prostego obrotu akcjami.