Prosta spółka akcyjna – jakie ma wady i zalety?
Prosta spółka akcyjna łączy zalety spółki z o.o. i klasycznej spółki akcyjnej. Skierowana jest głównie do startupów, innowacyjnych firm technologicznych i projektów, które wymagają elastycznego pozyskiwania kapitału. Z artykułu dowiesz się, jakie daje możliwości i z jakimi ograniczeniami musisz się liczyć, zanim zdecydujesz o jej wyborze.
Prosta spółka akcyjna – co warto wiedzieć?
- Podstawą prawną jest art. 300¹–300¹³⁴ ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.).
- Przepisy o PSA obowiązują od 1 lipca 2021 roku.
- Minimalny kapitał akcyjny wynosi zaledwie 1 zł, co sprawia, że jest to najniższy próg kapitałowy wśród polskich spółek kapitałowych.
- Udział za pracę lub usługi to jedyny w polskim prawie przypadek, gdy świadczenie pracy lub usług stanowi bezpośredni wkład na akcje. W sp. z o.o. i klasycznej SA możliwe są instrumenty opcyjne (np. ESOP), lecz nie pozwalają na objęcie udziałów za pracę w charakterze wkładu.
- Obowiązek zgłoszenia do KRS podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy został wprowadzony ustawą z dnia 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 176). Ustawa wchodzi w życie po 12 miesiącach od ogłoszenia (18 lutego 2027 r.), a spółki istniejące w tym dniu mają 3 miesiące na złożenie wniosku o wpis nowych danych do KRS (do 18 maja 2027 r.).
Prosta spółka akcyjna – co to jest i po co ją wprowadzono?
Prosta spółka akcyjna (PSA) to nowoczesny typ spółki kapitałowej, który wprowadzono do polskiego porządku prawnego 1 lipca 2021 roku. Zasady jej tworzenia i funkcjonowania regulują art. 300¹–300¹³⁴ Kodeksu spółek handlowych (KSH).
Ustawodawca stworzył PSA z myślą o dynamicznych projektach, start-upach i firmach technologicznych. Dotychczasowe formy – spółka z o.o. i klasyczna spółka akcyjna – nie odpowiadały potrzebom innowacyjnych przedsiębiorców. Spółka z o.o. utrudniała wejście inwestora i obrót udziałami, a spółka akcyjna wymagała kapitału zakładowego na poziomie 100 000 zł i rozbudowanej struktury organów.
Prosta spółka akcyjna może ograniczyć część tych problemów. Kapitał akcyjny może wynosić symboliczny 1 zł. Akcjonariusz wchodzi do spółki nie tylko za gotówkę, ale też za pracę lub know-how. Zbycie akcji wymaga formy dokumentowej, nie wymaga jednak aktu notarialnego. Spółkę rejestrujesz przez internet w ciągu kilku dni.
Prosta spółka akcyjna a klasyczna spółka akcyjna i sp. z o.o. – jakie są różnice?
Prosta spółka akcyjna zajmuje miejsce pomiędzy sp. z o.o. a klasyczną spółka akcyjną. Poniższa tabela przedstawia kluczowe różnice, które pomogą Ci wybrać odpowiednią formę prowadzenia działalności.
| Prosta spółka akcyjna | Sp. z o.o. | Klasyczna spółka akcyjna | |
|---|---|---|---|
| Minimalny kapitał | 1 zł | 5 000 zł | 100 000 zł |
| Osobowość prawna | Tak | Tak | Tak |
| Odpowiedzialność wspólników | Brak | Brak | Brak |
| Wkład za pracę/usługi | Tak | Nie | Nie |
| Minimalna wartość nominalna akcji/udziałów | Brak | 50 zł | 1 gr |
| Rejestracja online (S24) | Tak | Tak | Nie |
| Obowiązek audytu sprawozdania | Tylko po spełnieniu warunków | Tylko po spełnieniu warunków | Co roku |
| Obrót akcjami/udziałami | Elektroniczny rejestr | Akt notarialny | Giełda/rejestr akcjonariuszy |
| Typowy adresat | Startupy, innowacje | MŚP | Duże firmy, giełda |
Prosta spółka akcyjna jest bardziej elastyczna niż sp. z o.o. w zakresie struktury kapitałowej i pozyskiwania inwestorów. W wielu przypadkach bywa też tańsza i prostsza w obsłudze niż klasyczna spółka akcyjna.
Prosta spółka akcyjna – wady i zalety
Wybór prostej spółki akcyjnej (PSA) warto dobrze przemyśleć, bo choć daje wiele korzyści, nie w każdym biznesie będzie najlepszym rozwiązaniem. Do jej największych atutów należą symboliczny kapitał akcyjny na poziomie 1 zł oraz możliwość obejmowania akcji w zamian za pracę lub usługi. Takie rozwiązanie nie jest dopuszczalne jako bezpośredni wkład w sp. z o.o. ani w klasycznej spółce akcyjnej. Z drugiej strony musisz liczyć się z wyższymi kosztami operacyjnymi, które wynikają z obowiązku prowadzenia pełnej księgowości (wspólnego dla wszystkich spółek kapitałowych), a także konieczności opłacania instytucji prowadzącej elektroniczny rejestr akcjonariuszy.
Zalety prostej spółki akcyjnej – co przemawia za PSA?
Zalety prostej spółki akcyjnej wynikają przede wszystkim z elastyczności kapitałowej i uproszczonej struktury zarządzania. To cechy kluczowe dla projektów we wczesnej fazie, gdzie liczy się tempo oraz możliwość pozyskania finansowania na przyjaznych warunkach.
Najważniejsze korzyści PSA:
- Akcje za pracę i usługi – art. 300² § 2 KSH pozwala objąć akcje w zamian za świadczenie pracy lub usług. Deweloper, projektant graficzny lub ekspert prawny staje się akcjonariuszem bez wkładu pieniężnego. Termin wniesienia wkładu wynosi maksymalnie 3 lata od wpisu do KRS.
- Łatwe pozyskiwanie inwestorów – akcje PSA są zdematerializowane. Zbycie lub obciążenie akcji wymaga zachowania formy dokumentowej pod rygorem nieważności; nie jest natomiast wymagana forma notarialna. W zależności od okoliczności formę tę można zachować przez podpisanie dokumentu z notarialnie poświadczonym podpisem własnoręcznym lub za pośrednictwem systemu elektronicznego podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy. Inwestor wchodzi szybko, co jest szczególnie ważne przy kolejnych rundach finansowania.
- Uprzywilejowanie akcji – umowa spółki przyznaje określonym akcjom prawo do wyższej dywidendy, priorytetowej wypłaty przy likwidacji lub dodatkowe prawa głosu (art. 300²⁵ KSH). Tak konstruujesz warunki inwestora bez oddawania kontroli nad spółką.
- Elastyczna struktura organów – rada dyrektorów może łączyć funkcje zarządzania i nadzoru. Zmniejszasz liczbę organów i koszty ich funkcjonowania.
- Szybka i tania rejestracja – przez system S24 płacisz 250 zł opłaty sądowej. Wniosek składasz w ciągu 7 dni od zawarcia umowy.
- Elastyczny kapitał akcyjny – kapitał akcyjny prostej spółki akcyjnej nie jest trwale zamrożony jak kapitał zakładowy w sp. z o.o. Wypłata z kapitału akcyjnego jest możliwa po spełnieniu warunków z art. 300¹⁵ KSH – spółka nie traci wypłacalności.
- Uproszczona likwidacja – akcjonariusz lub osoba trzecia – za zgodą sądu – przejmuje cały majątek spółki, bez pełnej procedury likwidacyjnej. To oszczędność czasu i pieniędzy.
Wady prostej spółki akcyjnej – na co uważać?
Wady prostej spółki akcyjnej dotyczą głównie kosztów bieżącej obsługi i ograniczonej pozycji na rynku finansowym. Przed wyborem prostej spółki akcyjnej sprawdź, czy te ograniczenia nie przeważają korzyści w Twoim przypadku.
Główne ograniczenia prostej spółki akcyjnej:
- Obowiązkowy rejestr akcjonariuszy – akcje PSA podlegają zarejestrowaniu w rejestrze akcjonariuszy (art. 300³⁰–300³² KSH). Rejestr prowadzi podmiot uprawniony do prowadzenia rachunków papierów wartościowych albo notariusz; spółka ma obowiązek niezwłocznie zawrzeć umowę o prowadzenie rejestru. Koszty wahają się od kilkuset do kilku tysięcy złotych rocznie, zależnie od podmiotu i liczby akcjonariuszy.
- Obowiązki wobec KRS – musisz zgłaszać do rejestru sądowego podmiot prowadzący rejestr Twoich akcjonariuszy. Każda zmiana tego podmiotu wymaga zgłoszenia w ciągu 7 dni. Za niedopełnienie tego obowiązku sąd może nałożyć na Ciebie grzywnę do 15 000 zł.
- PSA prowadzi pełne księgi rachunkowe – wymóg taki sam jak w sp. z o.o. i klasycznej SA. Istotna różnica pojawia się w porównaniu z jednoosobową działalnością gospodarczą czy spółką cywilną, które mogą korzystać z uproszczonej ewidencji. Roczna obsługa przez biuro rachunkowe to stały wydatek.
- Podwójne opodatkowanie – spółka płaci CIT (19% lub 9% – mali podatnicy), a akcjonariusz dopłaca 19% PIT od dywidend. W pewnych konfiguracjach – na przykład przy podwyższeniu kapitału akcyjnego ze środków własnych spółki – przepisy podatkowe nie odpowiadają w pełni konstrukcji PSA, co generuje nieoczekiwane skutki podatkowe.
- Mniejsza rozpoznawalność – PSA istnieje od 2021 r. Banki i instytucje finansowe niekiedy wymagają dodatkowych dokumentów lub oceniają ją ostrożniej niż sp. z o.o. lub spółkę akcyjną.
- Ograniczenia S24 przy zmianach – założenie spółki przez S24 jest proste, a bieżące zgłoszenia (np. zmiana zarządu, adresu, wpis podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy) można składać elektronicznie przez portal S24 lub PRS. Natomiast zmiany treści samej umowy spółki wymagają formy notarialnej i złożenia wniosku przez PRS.
- Brak rozbudowanej praktyki sądowej – PSA doczekała się dotąd mniejszej liczby orzeczeń sądowych. W spornych sytuacjach trudniej przewidzieć kierunek rozstrzygnięcia.
Prosta spółka akcyjna – kapitał zakładowy i akcje
Prosta spółka akcyjna nie ma tradycyjnego kapitału zakładowego. Przepisy KSH wprowadzają zamiast niego kapitał akcyjny – elastyczną formę finansowania, która działa inaczej niż w sp. z o.o. czy klasycznej spółce akcyjnej. Zrozumienie tej różnicy jest kluczowe przy planowaniu struktury finansowej Twojej spółki.
Jak działa kapitał akcyjny w PSA:
- Minimum 1 zł – zgodnie z art. 300³ § 1 KSH, dolna granica kapitału akcyjnego wynosi zaledwie 1 zł. To najniższy wymóg kapitałowy w polskim prawie spółek.
- Akcje bez wartości nominalnej – akcje PSA nie mają wartości nominalnej i nie stanowią części kapitału akcyjnego (art. 300² § 3 KSH). To zasadnicza różnica wobec sp. z o.o., gdzie udziały mają wartość nominalną co najmniej 50 zł.
- Wkłady na akcje:
- Pieniądze – poprzez przelew na rachunek bankowy.
- Prawa majątkowe – takie jak nieruchomości, patenty, licencje czy know-how.
- Pracę lub usługi – na podstawie art. 300² § 2 KSH PSA jest jedyną polską spółką kapitałową, w której świadczenie pracy lub usług stanowi wprost przewidziany przez KSH rodzaj wkładu na akcje. W sp. z o.o. i klasycznej SA możliwe są instrumenty opcyjne (np. programy ESOP), jednak nie pozwalają one na objęcie udziałów bezpośrednio za pracę w charakterze wkładu.
- Termin wniesienia wkładów – akcjonariusze mają maksymalnie 3 lata od wpisu spółki do KRS na wniesienie wkładów w całości.
- Wypłata z kapitału akcyjnego – akcjonariusze decydują o wypłacie uchwałą, ale wypłata nie może obniżyć kapitału poniżej 1 zł ani spowodować, że spółka utraci wypłacalność w ciągu 6 miesięcy od wypłaty (art. 300¹⁵ KSH).
Rejestr akcjonariuszy:
Akcje prostej spółki akcyjnej nie mają formy papierowego dokumentu i istnieją wyłącznie jako zapis w rejestrze akcjonariuszy. Masz obowiązek zawarcia umowy na prowadzenie rejestru akcjonariuszy z podmiotem uprawnionym do prowadzenia rachunków papierów wartościowych albo notariuszem (art. 300³¹ KSH). Dane tego podmiotu musisz zgłosić do KRS. Rejestr jest jawny dla Ciebie oraz dla pozostałych akcjonariuszy, przy czym po nowelizacji z 2026 r. określone dane wrażliwe akcjonariuszy (m.in. PESEL, data urodzenia, adres zamieszkania) nie są udostępniane pozostałym akcjonariuszom.
Prosta spółka akcyjna – rejestracja krok po kroku
Rejestracja prostej spółki akcyjnej przebiega szybko i może odbyć się całkowicie online. Poniżej znajdziesz kolejne etapy oraz koszty procesu.
Etapy rejestracji PSA:
- Zawarcie umowy spółki – umowę PSA zawierasz w formie aktu notarialnego lub elektronicznie przez system S24. Droga przez S24 jest szybsza i tańsza.
- Wyznaczenie organów – już w umowie wskazujesz członków zarządu lub rady dyrektorów. Powołujesz ich uchwałą akcjonariuszy.
- Wniesienie wkładów – akcjonariusze muszą wnieść wkłady w wysokości zapewniającej co najmniej 1 zł kapitału akcyjnego spółki. Wkład w postaci pracy lub usług nie zasila kapitału akcyjnego. Pełne wkłady wnosisz w ciągu 3 lat od wpisu.
- Zawarcie umowy o prowadzenie rejestru akcjonariuszy – to warunek konieczny wpisu do KRS. Rejestratorem jest podmiot uprawniony do prowadzenia rachunków papierów wartościowych albo notariusz (art. 300³¹ KSH).
- Złożenie wniosku do KRS – wyłącznie elektronicznie – przez system S24 (dla umów z S24) lub przez Portal Rejestrów Sądowych (dla umów notarialnych). Zarząd składa wniosek w ciągu 7 dni (S24) lub 6 miesięcy (akt notarialny) od zawarcia umowy spółki.
- Wpis do KRS i nadanie NIP/REGON – sąd rejestrowy wpisuje spółkę. NIP i REGON nadawane są automatycznie.
Koszty rejestracji:
| Tryb | Opłata sądowa (KRS) | Notariusz |
|---|---|---|
| S24 | 250 zł | Nie dotyczy |
| Akt notarialny | 500 zł | Taksa notarialna |
Po rejestracji spółka uzyskuje NIP i REGON automatycznie. Zarząd składa formularz NIP-8 z danymi uzupełniającymi. Jeśli spółka będzie podatnikiem VAT, zgłoszenie VAT-R składasz odrębnie. Jeżeli planujesz zatrudniać pracowników lub akcjonariusze wnoszą wkład w postaci pracy, zgłaszasz spółkę do ZUS jako płatnika.
Prosta spółka akcyjna – podatki i opodatkowanie
Prosta spółka akcyjna płaci podatek dochodowy od osób prawnych (CIT). Zasady rozliczeń są zbliżone do spółki z o.o., jednak musisz zwrócić uwagę na kilka istotnych różnic przed wyborem tej formy działalności.
CIT w prostej spółce akcyjnej:
- Stawka standardowa wynosi 19% od dochodu spółki.
- Stawka preferencyjna 9% przysługuje małym podatnikom. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. możesz z niej skorzystać, jeśli Twoje przychody w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły 2 000 000 euro.
- Estoński CIT pozwala odroczyć płatność podatku do momentu wypłaty zysku. W tym modelu nie płacisz podatku przy generowaniu dochodu, lecz dopiero przy jego dystrybucji do akcjonariuszy.
- PSA jako podatnik CIT może korzystać z licznych ulg podatkowych, takich jak ulga B+R, IP Box czy ulga na robotyzację, o ile spełni ustawowe warunki ich zastosowania.
PIT akcjonariuszy:
Dywidenda wypłacona akcjonariuszowi podlega opodatkowaniu 19% PIT (art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.). Spółka pobiera podatek u źródła i przekazuje go do urzędu skarbowego.
PCC:
Założenie PSA i objęcie akcji – w tym za wkłady niepieniężne – nie podlega PCC – PSA nie podlega PCC; nie figuruje w ustawowym katalogu spółek kapitałowych z art. 1a ustawy o PCC, co potwierdzają interpretacje organów podatkowych.
Prosta spółka akcyjna płaci VAT na zasadach ogólnych. Rejestrację jako podatnik VAT przeprowadzasz w urzędzie skarbowym – osobiście, pocztą lub przez Internet.
Prosta spółka akcyjna a ZUS – kto i ile płaci?
Prosta spółka akcyjna to jedna z niewielu form prowadzenia działalności, w której wiele osób powiązanych ze spółką nie odprowadza składek ZUS. Zasady są jednak złożone i zależą od roli każdej osoby. To zagadnienie wymaga dokładnej analizy przed strukturyzacją spółki.
Akcjonariusze pasywni:
Akcjonariusz, który posiada akcje i pobiera dywidendę, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu. Samo posiadanie akcji PSA nie stanowi tytułu ubezpieczenia w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 497 ze zm.).
Akcjonariusze, których wkładem jest praca lub usługi:
Jeżeli wkład akcjonariusza do prostej spółki akcyjnej stanowi świadczenie pracy lub usług, taka osoba podlega ubezpieczeniom:
- Obowiązkowym: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu, zdrowotnemu (kod tytułu ubezpieczenia 05 43).
- Dobrowolnemu: chorobowemu.
Członkowie zarządu lub rady dyrektorów:
Wynagrodzenie za pełnienie funkcji w organie prostej spółki akcyjnej na podstawie uchwały akcjonariuszy podlega obowiązkowej składce zdrowotnej (9% kwoty wynagrodzenia brutto). W większości przypadków nie podlega składkom na ubezpieczenia społeczne.
Pracownicy zatrudnieni przez PSA:
W przypadku pracowników zatrudnionych na umowę o pracę obowiązują standardowe zasady – to spółka jako pracodawca odprowadza za nich wszystkie składki.
To ważna zaleta PSA wobec jednoosobowej działalności gospodarczej czy jednoosobowej sp. z o.o. – jedyny wspólnik jednoosobowej sp. z o.o. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu samego statusu wspólnika.
Prosta spółka akcyjna – księgowość i obowiązki formalne
Prowadzenie prostej spółki akcyjnej wiąże się z koniecznością prowadzenia pełnej księgowości zgodnie z ustawą o rachunkowości. Jest to jeden z istotnych kosztów operacyjnych firmy, dlatego warto zaplanować budżet na obsługę księgową już na starcie. Pod względem wymogów formalnych prosta spółka akcyjna przypomina spółkę z o.o. lub klasyczną spółkę akcyjną.
Główne obowiązki rachunkowe i formalne:
- Pełna księgowość – prosta spółka akcyjna prowadzi pełne księgi rachunkowe od pierwszego dnia działalności. Przejście na podatkową księgę przychodów i rozchodów (KPiR) lub na ryczałt ewidencjonowany jest niedopuszczalne.
- Sprawozdanie finansowe – każdego roku prosta spółka akcyjna sporządza roczne sprawozdanie finansowe: bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową, które zatwierdza walne zgromadzenie akcjonariuszy.
- Badanie sprawozdania przez biegłego rewidenta – obowiązkowe tylko po spełnieniu dwóch z trzech warunków z art. 64 ustawy o rachunkowości (suma aktywów, przychody netto, liczba pracowników). Mała spółka unika obowiązkowego audytu.
- Rejestr akcjonariuszy – uprawniony podmiot zewnętrzny prowadzi rejestr. Spółka zgłasza go do KRS.
- Złożenie sprawozdania do KRS – zarząd składa sprawozdanie finansowe do KRS w terminie 15 dni od zatwierdzenia przez walne zgromadzenie.
Do czego wykorzystać prostą spółkę akcyjną w praktyce?
Poniższy scenariusz pokazuje, jak PSA sprawdza się w sytuacji, gdy inne formy prowadzenia działalności zawodzą.
O czym trzeba pamiętać?
- Wniesienie wkładów – programista rejestruje się jako osoba z wkładem w postaci pracy – podlega ZUS z kodem 05 43.
- Rejestr akcjonariuszy – spółka zawiera umowę z podmiotem prowadzącym rejestr.
- Zgłoszenie do KRS – zarząd rejestruje spółkę przez S24 w ciągu kilku dni.
- Pełna księgowość – biuro rachunkowe prowadzi pełne księgi od pierwszego dnia.
- Podatek – spółka wybiera estoński CIT – podatek płaci tylko przy wypłacie zysku.
W tym scenariuszu PSA może stanowić przewagę nad sp. z o.o. i klasyczną SA w kluczowych obszarach: strukturze kapitału, łatwości wejścia inwestora i efektywności podatkowej.
Już wiesz, czy prosta spółka akcyjna to dobre rozwiązanie dla Twojego biznesu
Prosta spółka akcyjna to nowoczesna forma prawna dla innowacyjnych projektów, startupów i spółek technologicznych. To narzędzie, które łączy niski próg wejścia (1 zł kapitału), innowacyjne opcje wkładu (praca, know-how), obrót akcjami bez konieczności formy notarialnej i elastyczną strukturę organów.
Prosta spółka akcyjna opłaca się, gdy:
- Startup potrzebuje elastycznego pozyskiwania kapitału bez wysokich wymagań startowych.
- Inwestorzy chcą szybkiego wejścia i wyjścia bez udziału notariusza.
- Eksperci lub programiści obejmują akcje za pracę lub know-how zamiast gotówki.
- Projekt planuje kilka rund finansowania i wymaga uprzywilejowania akcji.
PSA prawdopodobnie nie jest właściwym wyborem, gdy:
- Firma potrzebuje linii kredytowej i dobrego wizerunku w banku – sp. z o.o. jest tu lepiej znana.
- Działalność jest prosta i jednorodna – sp. z o.o. kosztuje mniej w obsłudze.
- Wspólnicy nie planują pozyskiwać inwestorów zewnętrznych.
Jeśli rozważasz założenie spółki, warto przeanalizować model biznesowy, sposób finansowania i relacje między wspólnikami jeszcze przed rejestracją. Skontaktuj się z nami – ocenimy, czy PSA będzie dobrym wyborem, przygotujemy dokumenty i pomożemy bezpiecznie rozpocząć działalność.
Źródła:
- Ustawa z dnia 9 maja 2024 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 863).
- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity).
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
- Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
- Ministerstwo Rozwoju i Technologii – informacje dla przedsiębiorców.
Często zadawane pytania (FAQ)
Rejestracja przez system S24 kosztuje 250 zł opłaty sądowej. Przy zawieraniu umowy spółki u notariusza płacisz taksę notarialną i opłatę sądową 500 zł. Do tych kosztów dodaj jednorazową opłatę za zawarcie umowy z podmiotem, który prowadzi rejestr akcjonariuszy.
Tak, PSA płaci CIT. Standardowa stawka wynosi 19%, a dla małych podatników – 9%. PSA daje również możliwość wyboru estońskiego CIT (ryczałtu od dochodów spółek). W tym modelu podatek płacisz dopiero w momencie wypłaty zysku.
Nie zawsze. Akcjonariusz, który posiada akcje i pobiera dywidendę, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Wyjątek stanowi akcjonariusz, którego wkładem do spółki jest praca lub usługi – ten podlega ZUS jak osoba prowadząca działalność gospodarczą.
PSA ma niższy minimalny kapitał (1 zł wobec 5 000 zł), pozwala na objęcie akcji bezpośrednio za pracę lub usługi jako wkład (czego sp. z o.o. nie przewiduje w KSH, choć dopuszcza instrumenty opcyjne jak ESOP), umożliwia zbycie akcji w formie dokumentowej bez udziału notariusza oraz wybór struktury monistycznej (rada dyrektorów).
Rejestr akcjonariuszy to elektroniczny wykaz wszystkich akcjonariuszy PSA wraz z danymi o posiadanych akcjach. Prowadzi go podmiot uprawniony do prowadzenia rachunków papierów wartościowych albo notariusz (art. 300³¹ KSH). Obowiązek zgłoszenia podmiotu prowadzącego rejestr do KRS wejdzie w życie 18 lutego 2027 r. (ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 176); spółki istniejące w tym dniu mają czas na dostosowanie do 18 maja 2027 r.
Tak, bez wyjątku. PSA prowadzi pełne księgi rachunkowe od pierwszego dnia działalności. Podatkowa książka przychodów i rozchodów ani ryczałt ewidencjonowany są niedostępne.
PSA sprawdza się lepiej, gdy planujesz pozyskiwanie inwestorów przez kilka rund finansowania, gdy założyciele obejmują akcje za pracę lub know-how, albo gdy potrzebujesz elastycznej struktury zarządzania i prostego obrotu akcjami.